Het NL voetbal team en Van Gaal

20140707_162729-2BLOG MY WISH : het leiderschap van Van Gaal
Deze blog staat – hoe kan het anders- in het teken van HET TEAM.

Het Nederlandse voetbalteam heeft het volgens mij fantastisch gedaan. Want zelfs iemand die niet van voetballen houdt maar wel iets meekrijgt van het WK, ontkomt niet aan een mate van bewondering voor hoe dit Nederlands Team opereerde tijdens de afgelopen periode. Dit geldt zeker voor ondergetekende, absoluut geen voetbalfanaat, maar gefascineerd door de samenwerking, de teamgeest en het leiderschap van Van Gaal. En stiekem meegenietend van het mooie spel, uiteraard. En ja, verliezen is mogelijk helaas, ook al zet je alles op alles.
Er wordt veel gesproken over Van Gaal en zelf volgde ik de commentaren op de voet, want die zeiden veel over de factoren die leiden tot resultaat. Interessant is ook zijn verhaal tijdens de college tour van 2010, waarin je een blik in de keuken krijgt. Want los van het winnaarsgeluk tot en met de kwartfinale vielen de keuzes die Van Gaal maakte op.

Neem de wissels, waarbij hij vanaf het begin flink resultaat heeft weten te boeken. Vlak voor het eind Huntelaar inzetten, die meteen scoort. Kuit zowel op links als op rechts laten verdedigen, omdat hij weet dat die beiden kan. Van Persie het teamleiderschap geven, maar Robben zijn momentje laten hebben om het team op te jutten als dat nodig is. Sneijder niet direct als spits inzetten, maar hem wel de gelegenheid geven om te scoren als dat nodig is om te winnen. En natuurlijk de veelbesproken wissel van de keeper bij de strafschoppen in de laatste ronde van de kwartfinale tegen het Costaricaanse team. Interessant daarbij is, dat Krul wist wat hem te doen stond, maar dat Cillessen van niets wist omdat hij anders teleurgesteld zou zijn. Als voetballeek en teamcoach smul ik van die beslissingen en van de resultaten. En natuurlijk let ik speciaal op wat de sleutel ingrediënten zijn, die maken dat Van Gaal zo alom wordt geprezen in zijn rol van bondscoach.
Met DE TIEN GEBODEN VAN VAN GAAL kan iedere teamcoach zijn voordeel doen:
1. Weten wie waar goed in is, kwaliteiten kennen. Dit spreekt voor iedere goede teamcoach vanzelf. Toch is het een kunst om deze op het individu gerichte blik scherp te houden onder hoge prestatiedruk. En daar komt het nu juist op aan. Krul zei niet voor niets achteraf: “We zijn alle 23 nodig”. Als je dat gevoel aan je teamleden kan meegeven, is dat grote winst. Ok dit komt duidelijk naar voren tijdens de college tour, war hij als eerste aangeeft dat een teamcoach moet weten waar iedereen goed in is.
2. Gun ze hun moment van glorie. Laat het individu uitblinken als daar even gelegenheid voor is. Die andere moet de gelegenheid dan pakken, dat wel. Maar de coach schept de mogelijkheid.
3. Ego’s temmen. Dit is een lastige, want mensen die goed zijn hebben een ego. Toch moeten ze weten dat het samenwerken van een hogere orde is dan hun persoonlijke prestatie. Naar buiten blijven ze herhalen: “Het is voor de groep, we doen het samen.” Zoals Robben Huntelaar laat scoren toen hij zelf getackeld was.
4. Alles voor het team. Ook degenen die op de bank zitten voelen dat het hierom gaat. Het moet lastig voor ze zijn om niet te mogen schitteren na zoveel training en toch weten ze dat het grotere geheel belangrijker is en dat zij belangrijk zijn. Een goede coach geeft hun dat gevoel.
5. Houd ze in het heden. Maak ze niet ongerust door informatie te geven die ze niet nodig hebben, waardoor ze niet worden afgeleid en misschien minder gaan presteren. Een bijzondere, in een land waar transparantie (en medezeggenschap!) hoog in het vaandel staat.
6. Breng ze tot het uiterste. Een regel die direct samenhangt met de volgende. Het voelt voor het teamlid, de individuele speler geweldig om echt te laten zien wat hij kan. Trek hem erdoor, zorg dat hij grenzen over gaat, steun hem en geef hem de kans. Dit is zijn KPI momentje!
7. Houd rekening met hun absolute grens. Natuurlijk, het elastiek kan opgerekt worden tot alle rek verdwenen is. Het gaat erom dat je weet waar die grens ligt en die respecteert. Al is de speler nog zo goed, als hij onvoldoende presteert, moet hij wisselen.
8. Iedereen is belangrijk. Dit is makkelijk gezegd, maar het gaat erom de bankzitters dit gevoel te geven en ook de spelers die worden gewisseld voor het beste teamresultaat. Ze weten dat ze belangrijk zijn en dat is genoeg.
9. Heb vertrouwen in het kunnen van je teamleden. Als je ze dan laat gaan, geef ze dan ook dat vertrouwen, iedere twijfel is dodelijk voor hun prestatie.
10. Aandacht voor het privé leven, kinderen erbij. Opvallend tijdens deze WK is dat de familie een duidelijk aanwezige rol inneemt. De coach weet hoe belangrijk support van de familie is. Laat die kids van Van Persie maar lekker pa knuffelen na een goede prestatie. Daardoor neemt meteen zijn spanning af. Ook tijdens de college tour benadrukt hij hoe belangrijk hij de ‘hele mens’ vindt.
Enkele krasse uitspraken tijdens de college tour: “Kijk naar wie ze zijn, je kan ze beter begeleiden als je je verdiept in je medemens”. “Ieder mens moet weerstand krijgen om tot een scherper oordeel te komen, weerstand houdt je scherp”.
Tot zover de tien geboden, gericht op het team zelf. Om wedstrijden te winnen en resultaten te boeken zijn ook DE ZEVEN LEIDERSCHAPSKWALITEITEN nodig:
1. Maak gebruik van het eigen ego, maar promoot het niet. Het hebben van een ego is nuttig, maar op zich geen verdienste voor het leiderschap. Ego is ook: geloven in jezelf en durven staan voor je besluiten.
2. Ga voor het doel. Gaan voor resultaat is natuurlijk waar je op afgerekend wordt. Het is de focus die je voor ogen hebt bij alles wat je doet en dus glashelder. Leiders die weten waar ze met hun team of organisatie naar toe willen, dragen dat ook duidelijk naar anderen uit en zijn daarin heel transparant.
3. Lef hebben om buiten de orde te gaan, zoals Van Gaal deed met het wisselen van de keeper in de laatste minuut. Hij wist dat Tim Krul goed was in het stoppen van penalty’s en hij zet hem in het spel. Krul weet dat dit zijn moment is en de commentatoren vallen van hun stoel omdat dit nooit eerder vertoond is.
4. Strategisch denken en anticiperen spreekt vanzelf, maar alle opties doordenken is toch van een andere orde. De spelers weten in de pauze: we gaan over tot plan B en meteen staat iedereen op zijn plek. Alsof je de auto in zijn achteruit zet en dan net zo snel er vandoor gaat als in de vooruit. Ook hier: verwarring bij de tegenstander.
5. Plannen hebben en daarmee de anderen voor zijn is een verlengstuk van de vorige regel maar meer gericht op de korte termijn.
6. Niet tè transparant zijn omdat je weet dat dat de teamleden in verwarring kan brengen en je wilt ze in hun kracht houden. Bovendien is dan het effect op de tegenstander het grootst.
7. Speel in op de informatie die anderen over je ontvangen. Bij dit WK was een mooi voorbeeld het veranderen in strategie. In je commentaar achteraf laat je vervolgens de mogelijkheid open voor nog meer en andere plannen. Dat toont je superioriteit, waardoor tegenstanders geïmponeerd kunnen raken. Ook in een zakelijke omgeving kan het geen kwaad om te laten weten dat je weet waar je mee bezig bent en dat je kan inspelen op mogelijke veranderingen. Dat dwingt respect af.
Enkele uitspraken tijdens de college tour door Van Gaal over zijn leiderschap: “Ik denk niet dat ik vaak twijfel, maar ik overleg wel”. “Controle is geen wantrouwen”. Bij het nemen van besluiten: “… Meten is weten èn mijn buikgevoel”. En vooral : “Blijf dicht bij jezelf, want daar moet je de rest van je leven mee verder”.
WAT HEEFT DIT ALLES NU MET MY WISH TE MAKEN?
Met MY WISH wil ik samen met u en uw teamgenoten zorgen voor een optimale teamprestatie en daarbij maak ik graag gebruik van voorbeelden uit ander teamwork zoals hier zo mooi gedemonstreerd door het Nederlands elftal bij dit WK. Daarbij maak ik gebruik van MBTI om alle ingrediënten van uw team, namelijk de kwaliteiten van uw teamleden helder boven water te krijgen. U weet dan als teamcoach nog beter wat voor vlees u in de kuip hebt. Ook ontstaat er door de onderlinge bewustwording van kwaliteiten een teamgeest die nieuw is en waar het hele team jarenlang plezier van kan beleven.
En mocht u zich zelf willen ontwikkelen als leider van een team? Dan kunt u gebruik maken van individuele coaching, waarbij ook MBTI kan helpen om uzelf nog beter te leren kennen en te weten waarop u zich verder kunt ontwikkelen. Zie voor verdere informatie over MBTI één van mijn eerdere nieuwsbrieven of neem contact op.
Rest mij nog om u een fantastische zomer te wensen en te genieten van de rest van het WK !!

Anna Cohen Stuart
www.mywish.nu – In een geheel nieuw jasje! –
anna.cohenstuart@mywish.nu
+31657593535